Modern pipo malzemeleri denince akla ilk gelenler briar ,lületaşı (meerschaum) , kil (clay), kiraz ağacı (cherrywood), zeytin ağacı (olivewood), mısır koçanı (corn cob), morta ve kabak (gourd) pipolardır. Biz pipo severler biraz meraklı ve yaratıcı insanlarız; pipo yapılabilecek hemen her şeyi denemişizdir. Ama yıllar boyu süzülüp gelen, kendini kanıtlamış malzemeler hâlâ favorimizdir. Pipo dünyasına yeni giren biri için bu kadar çeşit kafa karıştırıcı olabilir. Peki bir malzemenin diğerine göre ne avantajı var?
Gerçekten de pipo, aklınıza gelebilecek hemen her şeyden yapılabilir.İlk pipolar muhtemelen toprağa kazılmış bir çukur ve ona takılan bir kamıştan ibaretti. Tütün yakılır, duman kamıştan çekilirdi. Ama insanız, boş durmayız; daha iyi tasarımlar, yeni malzemeler, gelişmiş hava akışı mühendisliği ve sanatla pipoları geliştirdik. Bugün elimizde, tarihin en güzel ve en verimli pipoları var.
Türkiye’de yaşayan biz pipo severler için de durum farklı değil. Lületaşı (meerschaum) zaten bizim toprağımızdan çıkıyor. Eskişehir’den dünyanın dört bir yanına gidiyor. Yani bazı malzemeler yalnızca ulaşılabilirliğiyle değil, kültürümüzdeki yeriyle de özel.
Tarihi Pipo Malzemeleri
Taş (Stone)
Kuzey Amerika Kızılderililerinin catlinite (pipestone) pipoları belki de en bilinen taş pipolardır. Bu kırmızımsı taş, törenlerde kullanılır, savaş hâlindeki kabileler bile madenine dokunmazdı. Sabuntaşı (soapstone), mermer (marble), oniks (onyx) gibi taşlardan da pipolar yapılmıştır ama ağırlıkları ve nem emmemeleri yüzünden günlük kullanıma pek uygun değiller.
Kemik, Boynuz ve Geyik Boynuzu (Bone, Horn, Antler)
Tarihin çok eski dönemlerinden beri kullanılmış ama bugün pek rastlanmayan malzemeler. Boynuz, pipo süslemelerinde ve tamper yapımında hâlâ karşımıza çıkar. Almanya’da 19. yüzyılda geyik boynuzundan pipolar üretilmiş.
Metal ve Porselen (Metal, Porcelain)
Porselen pipolar zarif ama kırılgan; metal pipolar ise nefes almaz, nem emmez. Japonya’nın ünlü kiseru pipoları küçük tütün hazneleriyle bilinir, hatta bazı modeller dövüş silahı olarak bile kullanılmış. Porselen pipolar ise 16. yüzyıldan itibaren özellikle Almanya’da alay pipolarında görülür.
Modern Pipo Malzemeleri
Kil (Clay)
Avrupa’da tütünün ilk yıllarında kil pipolar yaygındı. Nötr tat verir, temizlemesi kolaydır (ateşe atılarak arındırılabilir), ama kolay kırılır. Uzun kil pipolar bir dönem statü göstergesiydi. Bizde de meraklısı hâlâ vardır; özellikle tütünün saf tadını denemek isteyenler için birebirdir.
Kabak (Gourd)
Calabash (Calabash) tipi pipolar, gövdesi kabaktan yapılan ve tütün haznesi genellikle meerschaum olan modellerdir. Dumanı soğutur, nefis içim verir ama büyük olduklarından taşımak zor olabilir.
Morta
Binlerce yıl bataklıkta korunmuş meşe, koyu rengi ve belirgin dokusuyla pipo severlere cazip gelir. İçimi briara (briar) benzer, ama daha sıcak içim verdiğini düşünenler de vardır.
Diğer Ağaçlar (Cherrywood, Olivewood, Pearwood)
Mısır Koçanı (Corn Cob)
Fiyatıyla, hafifliğiyle ve lezzetli içimiyle yeni başlayanlar için idealdir. Çok uzun ömürlü değildir ama Amerikan pipo kültürünün sembollerindendir. Bizde de son yıllarda artan bir ilgi var.
Lületaşı(Meerschaum)
Milli gururumuz.Dünyanın en kaliteli lületaşı Eskişehir’den çıkar. Islakken oyulması kolaydır, balmumu ile işlenir, nötr tat verir. Zamanla renklenerek (patina) eşsiz bir görünüm kazanır. Türkiye’de yaşayan bir pipo sever olarak, koleksiyonunuzda en az bir lületaşı bulundurmanızı tavsiye ederim.
Sentetikler (Synthetics)
1960’larda uzay teknolojisiyle geliştirilen ısıya dayanıklı plastikler ve reçinelerle üretilmiş pipolardır. Brylon (Brylon) gibi malzemeler dayanıklıdır ama içim sıcaklığı ve nemi nedeniyle pek sevilmez.
Briar
Bugünün en popüler pipo malzemesi. Akdeniz ikliminde yetişen erica arborea’nın kök yumrusu kullanılır. Isıyı iyi izole eder, nem emer, uzun ömürlüdür. Türkiye’de briar bulmak biraz daha zordur ama iyi bakıldığında ömürlük bir yatırımdır.
Kısacası, ister Eskişehir lületaşıyla nefis bir patina macerası yaşayın, ister briar’ın güvenli limanında takılın, ister mısır koçanıyla keyifli bir kamp akşamı geçirin… Her malzemenin kendine has bir ruhu, hikâyesi ve içim keyfi var. Deneyin, hangisi size hitap ediyorsa onu bulun.
Dumanınız tütsülü, keyfiniz daim olsun.











Comments
Post a Comment